Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 2011 елның 6 маендагы Карары белән расланган Күпфатирлы йортларда һәм торак йортларда урыннар милекчеләренә һәм алардан файдаланучыларга коммуналь хезмәтләр күрсәтү Кагыйдәләренең 118 пунктындагы 3 абзацы белән. 354 номерлы (алга таба - 354 номерлы кагыйдә), әгәр кулланучы башкаручы тарафыннан күрсәтелә торган коммуналь хезмәтләр һәм торак урынны карап тоту буенча хезмәтләр өчен өлешчә түләсә, башкаручы кулланучыдан алынган түләүне түләү документында күрсәтелгән барлык коммуналь хезмәтләр төрләре һәм торак урынны карап тоту һәм ремонтлау өчен түләү арасында түләү документында күрсәтелгән һәр түләү күләменә пропорциональ рәвештә бүлә, дип билгеләнгән. Бу очракта башкаручы, өлешчә түләнмәгән суммадан чыгып, коммуналь хезмәтләрнең һәр төре буенча кулланучының бурычын исәпләп чыгара.
Китерелгән положение күп тапкырлар судларның карау предметы булды.
Аерым алганда, Россия Федерациясе Конституция суды 17.02.2015 N 338-О, 27.03.2018 N 707-О билгеләмәләре белән, Россия Федерациясе Югары суды 04.10.2022 N АКПИ22-651 карары белән (алга таба - РФ ЮС N АКПИ22-651 карары) 354 нче Кагыйдәләрнең 118 пунктындагы өченче абзацның системалы Россия Федерациясе Гражданлык кодексы нигезләмәләре белән үзара бәйләнеш (алга таба) - РФ ГК) йөкләмәләрне тиешенчә үтәү бурычы (РФ ГК 309 маддәсе) һәм өлешләр буенча йөкләмәләрне үтәү (РФ ГК 311 маддәсе), шулай ук РФ ТК 153 маддәсенең 1 өлеше, аның нигезендә гражданнар һәм оешмалар торак урын һәм коммуналь хезмәтләр өчен вакытында һәм тулысынча түләргә тиеш, кулланучы һәм коммуналь хезмәтләр күрсәтүче башкаручы мәнфәгатьләре балансын тәэмин итүгә юнәлдерелгән.
РФ ЮСНЫҢ АКПИ22-651 номерлы карарында билгеләп үтелгәнчә, кулланучы торак урыны һәм коммуналь хезмәтләр өчен түләгәндә, шул исәптән бердәм түләү документы нигезендә, берничә зат алдында үз бурычларын үти (күпфатирлы йорт белән идарә итүче зат, торак милекчеләре ширкәте, коммуналь хезмәтләр: салкын һәм кайнар су, җылылык һәм электр энергиясе, газ һәм каты коммуналь калдыклар белән эш итү буенча региональ оператор, капиталь ремонт фонды).
354 нче кагыйдәнең 118 пункты нигезләмәсе коммуналь хезмәтләрдән файдаланучыны коммуналь хезмәтләр өчен вакытында һәм тулы күләмдә түләү мөмкинлегеннән мәхрүм итми һәм аңа федераль законнарда каралмаган өстәмә йөкләмәләр йөкләми.
Карала торган хокукый җайга салу коммуналь хезмәтләрне башкаручыларның коммуналь хезмәтләрне кулланучылардан алган акчаларын ресурслар белән тәэмин итүче оешмалар арасында тигез һәм гадел бүлү зарурлыгы белән аңлатыла.
Бу чакта коммуналь хезмәтләрдән файдаланучының бурычын өлешчә түләгән һәм исәпләгән очракта алынган түләүне бүлүнең башка тәртибен билгели торган зур юридик көчкә ия Федераль закон яисә башка акт юк.
РФ ТК 155 маддәсенең 15 өлеше нигезендә коммуналь хезмәт күрсәтүләрне башкаручылар һәм күпфатирлы йортлар белән идарә итүне гамәлгә ашыручы затлар физик затларның түләүләрен кабул итү эшчәнлеген гамәлгә ашыручы түләү агентлары, шулай ук банк түләү агентлары катнашында дәүләт һәм муниципаль торак фондларының торак урыннарын яллаучылар һәм торак урыннарның милекчеләре белән исәп-хисап ясарга һәм торак урын һәм коммуналь хезмәтләр өчен түләү алырга хокуклы эшчәнлекләрен банклар турындагы законнар һәм банк эшчәнлеге нигезендә гамәлгә ашыручы.
Шулай итеп, Торак урын һәм коммуналь хезмәтләр өчен исәп-хисап шул исәптән хезмәтләр күрсәтүче белән исәп-хисап-касса үзәге арасындагы шартнамә нигезендә исәп-хисап-касса үзәкләре аша да башкарылырга мөмкин.
Банклар һәм банк эшчәнлеге турындагы законнар һәм түләү агентлары эшчәнлеген җайга салучы законнар нигезләмәләре түләү агентлары һәм банк түләү агентлары тарафыннан Торак урын һәм коммуналь хезмәтләр өчен түләүләрне бүлү тәртибен билгеләми.
Шуңа бәйле рәвештә торак урыны һәм коммуналь хезмәтләр өчен түләүләрне торак законнарында билгеләнгән тәртиптә бүлергә кирәк.
354 нче кагыйдәнең 118 пункты белән, әгәр кулланучы коммуналь хезмәтләр һәм торак урынны карап тоту хезмәтләре өчен өлешчә түләсә, Торак урын һәм коммуналь хезмәтләр өчен түләүләрне бүлү тәртибе җайга салынды.
Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 2012 елның 28 мартындагы 253 номерлы карары (алга таба - 253 номерлы кагыйдә) белән расланган Коммуналь хезмәтләр күрсәтү өчен кирәкле ресурслар өчен исәп-хисапларны гамәлгә ашыруга таләпләрнең 5 пунктында ресурсның конкрет төрен тәэмин итүче ресурслар белән тәэмин итүче оешма һәм региональ оператор файдасына күчерелергә тиешле башкаручының түләү күләме түләүләрнең гомуми күләмендә дип билгеләнгән кулланучы түбәндәге тәртиптә билгеләнә:
а) 253 нче кагыйдәләрнең үз көченә керү датасыннан соң килә торган исәп-хисап чорлары өчен башкаручыга күчерелгән кулланучы түләүләренә карата:
кулланучы түләү документы буенча түләүне тулы күләмдә башкарганда-күпфатирлы йортлардагы һәм торак йортлардагы урыннар милекчеләренә һәм алардан файдаланучыларга коммуналь хезмәтләр күрсәтү Кагыйдәләре нигезендә әлеге исәп-хисап чорында кулланучыга исәпләнгән түләү документында күрсәтелгән конкрет коммуналь хезмәт күрсәтү өчен түләү күләмендә;
кулланучы түләү документы буенча түләүне тулы күләмдә түгел - түләү документында күрсәтелгән шушы хисап чорында башкарылган (күрсәтелгән) эшләр һәм хезмәт күрсәтүләр өчен түләүләрнең гомуми күләмендә конкрет коммуналь хезмәт күрсәтү өчен түләү күләменә пропорциональ рәвештә башкарганда;
б) 253 нче кагыйдәләр үз көченә кергәнче барлыкка килгән коммуналь хезмәтләр өчен кулланучының бурычы исәбенә башкаручыга күчерелгән кулланучы түләүләренә карата, шулай ук түләү документларында түләү башкарыла торган исәп - хисап чорына күрсәтмә булмаганда-башкаручының ресурслар белән тәэмин итүче оешма, региональ оператор алдындагы тиешле төрдәге түләү буенча йөкләмәләре күләмендә, пропорциональ күләмендә үтәүченең барлык ресурслар өчен түләү буенча йөкләмәләренең алдагы исәп-хисап чорының 1 нче числосына билгеләнгән гомуми күләмендә.
Түләү агентлары һәм (яисә) банк түләү агентлары, шул исәптән исәп-хисап-касса үзәкләре катнашында Торак урын һәм коммуналь хезмәтләр өчен исәп-хисаплар оештырылган очракта, 354 нче кагыйдәнең 118 пункты һәм 253 нче кагыйдәнең 5 пункты кулланылырга тиеш.
Әлеге хокукый позиция РФ Төзелеш Министрлыгының 02.03.2026 №11064-ДН/06 хатында бәян ителгән.