ЯҢАЛЫКЛАР

26 нчы декабрь көнне Дорга авыл мәдәният йортында авылның 60 яшьлек юбилярларын тәбрикләү кичәсе узды. 

24 декабрь көнне Балтач үзәк паркында өйгә барып социаль хезмәт күрсәтү бүлекчәсе белгечләре өлкәннәребез өчен «Скандинавская ходьба» дигән яңа дәвалану төрен  үткәрделәр. Өлкәннәребез бу чараны бик яратып кабул иттеләр һәм саф һавада физик чараларны үткәрүне дәвам итүне сорадылар.

23 декабрь  көнне “Карадуган балалар бакчасында “ “ФДББС таянып икетеллелек шартларында баланың шәхси үсеше формалаштыру” исемле

Балалар бакчалары җитәкчеләре өчен район семинары булып  узды. 

Карадуган балалар бакчасы эшли башлаган көннәрдән үк татар балаларына рус телен өйрәтү эшчәнлеген РСФСР күләмендә үткәрелгән семинарда күрсәткән иде инде.Менә 35 ел дәвамында тупланган эш  тәҗрибәсен бүгенге көндә дә дәвам итеп, төрле юнәлештә ,яңа төрле эш алымнары кулланалар.Биллингваль тел мохитендә бала шәхесен формалаштыру –төп юнәлешләренең берсе дип саныйлар.1998 елда хезмәтләре өчен бирелгән Каюм Насыйри премиясе балалар бакчасы коллективына иҗат белән шогыльләнер өчен зур этәргеч булды.Иҗади эш белән шөгыльләнүләрен исәптә тотып, Татарстан Республикасында 2010-2015 нче елларда “Киләчәк” мәгариф үсеше стратегиясе кысаларында , әлеге бакча хезмәткәрләре ике дәүләт теленә өйрәтү буенча укыту-методик комплектын әзерләү өчен иҗади төркемгә чакырыла, чөнки моңа кадәр татар балаларына рус телен өйрәтү өчен республика күләмендә методика эшләнмәгән була.

Әтисе Рәис белән бергәләшеп башлаган хезмәтләренең нәтиҗәсе ярдәмендә алар Грант та отканнар һәм шул акчалар хыялларны тормышка ашырырга этәргеч биргән. Мельничная авылындагы буш торган бинаны сатып алып, сентябрь аенда ремонт эшләрен төгәлләп, төп эшкә керешәләр.

5 декабрьдә беренче партия уңышларын җыеп алганнар һәм аны «Нур» супермаркеты хуҗасы белән килешү нигезендә кибеткә сатарга куйганнар. Киләчәктә «Казан» агросәнәгать паркында да Балтач суганнары сатуга чыгачак. 

Руслан гидропоника системасы ярдәмендә суган үстерү эшенә моннан дүрт ел элек алына, бу эшенең башлангычы турында ул бик мавыгып сөйләде:
– Белемем буенча мин менеджер. Яшелчәләр үстерү эшен мәктәп елларыннан ук зур кызыксыну белән башкара идем. Бакчадагы теплицабызда да ике хуҗа, берсе – әни, икенчесе – мин. Ул бер почмагына, мин икенчесенә утыртам яшелчәләрне. Шушы эш белән бик мавыгуым аркасында мин фермер булып киткәнмендәдер инде. Безнең якларда гидропоникада әйбер үстереп буламы икән дип бик кызыксына идем, йөри, белешә, өйрәнә торгач, үзем дә үстереп карадым һәм соравыма җавап таптым.

Җирдә суган үстерүнең ел саен файдасы булмаска да мөмкин, чөнки аны ел да берүк җирдә үстереп булмый, аннан елы нинди килүгә дә карый. Кыяк үстерү өчен генә дә суган җирдә 1 ай үсә, ә монда оптималь бер температураны тота алсаң, 15 көн эчендә уңышын да җыеп ала аласың. Ләкин монда да эшнең һәрбер нечкәлеген онытмаска, хезмәтеңне җиренә җиткереп башкарырга кирәк. Бина эчендәге температура 18 градустан төшсә, суган үсми башлый, безнең мич 21-25 градуска көйләнеп куелган. Кыяк буйга үссен өчен, көнгә бер тапкыр компрессор ярдәмендә углекислый газ жибәрәбез, фотосинтез процессы шуның белән тизләнә. Төнгә 21 градуска калдырабыз. Уңыш алыр алдыннан яктылыкның спектрын үзгәртәбез, кыяк куе яшел төскә керә.

Гидропоника – су ярдәмендә эшләү дигәнне аңлата, ягъни үсемлекләрнең тамырлары суда утыра, анда бернинди кушылмалар да салынмый, шуның ярдәмендә экологик яктан чиста продукция үстереп алына.

Пенза, Липецк якларында булып, ул иң беренче чиратта әлеге җайланма белән таныша, танышып кына калмый, 1 ай практика да үтә, чөнки Татарстанда «Майский» ширкәтеннән башка җирдә гидропоникада әйбер үстерелми, бу ширкәттә дә аның бер яруслысы гына кулланыла икән, ә Руслан берничә яруслыда эшләү серләренә төшенергә тели. Сораша, кызыксына, белешә торгач, җайланманы эшләп бирүчеләрне дә таба, алар воронежлылар булып чыга. Ә суганнарны махсус химикатларсыз үстерүче В.И. Апаков крестьян-фермер  хуҗалыгыннан алып кайталар. Руслан кыяк өчен «выборка» дигәннәрен сатып ала.

Әлеге эштә Русланга ярдәм итүче кеше бар, ул аның сыйныфташы Айдар Әскаров. Егетләр икесе бергә сортына карап башта суганнарны аралыйлар, аннан 35 градуска кадәр җылытылган суда уяталар һәм модуль дип аталучы караңгы почмакта  2-3 көн тоталар да, стеллажларга штуклап утыртып чыгалар.

Киләчәктә Руслан укроп, петрушка, базилик үстерә башлауны да максат итеп куя.

Зәлия ХӘСӘНОВА

Карадуган авылында яшәүче Сәгъдиева Нәгыймә Сәгъди кызына 20 декабрь көнне 90 яшь тулды.

«Смәел»  хуҗалыгыныӊ  1100 савым сыерына исәпләнгән, аларны бәйләмичә тәрбияләү өчен  2 бинадан торган зур комплекс төзүе турында газетабызныӊ июль  аенда язмабызда яктырткан идек. Бүгенге көндә бу җирлектә  хыял чынбарлыкка  әйләнеп бара.

Катлаулы технологик корылма буларак  мегаферма барлык таләпләргә туры килсен өчен  аны файдалануга тапшыру үзе бер аерым  сынау икән, ди хуҗалык рәисе  Илһам Шакиров.  Дөрестән дә, моӊарчы  яхшы сыйфат белән башкарылган эшнеӊ нәтиҗәсенә тискәре  тәэсир булмасын дисәӊ,  бу очракта  ашыгу кирәкмидер. Мәсәлән, уртада урнашкан савым бинасында  «карусель» бүлегенеӊ төзелеше барлык җиһазлары белән 60 млн. сумнан артыкка төшкән. Монда даими хәрәкәттә булган сыерлар  савылганнан соӊ, яӊаларына урыннарын бирәләр, шушы  вакытта савылган сөт 5 минут вакыт аралыгында 4 градуска суытылып, зур сыйдырышлы суыткычка озатыла. Савым сыерлары бу бүлеккә кергәч, беррәттән профилактик чараларны да узалар. Тояк кисүгә, гомумән терлекнеӊ гәүдә тотылышына да игътибар бирелә.

Технологик  чылбырны тикшерү, ашату һәм савымны оештырыру мөмкинлеген сынау өчен  хәзергә 150 баш каплатылган тана һәм 250 баш савым сыеры яӊа торакка «ияләнәләр». Барлык катлаулы механизмнар көйләнеп  эшли башлауга яӊадан  250 баш сыерны күчерү күздә тотыла. Ә инде икенче бинаныӊ эшләре февраль айларында тәмамланып, тана һәм сыерлар кертелсә, мегаферманы тулаем файдалануга тапшырырга да мөмкин, диләр төзүчеләр.   

Зур чыгымнар сорый торган бу төзелешне алып бару җиӊелләрдән булмагандыр. Төзелеш оешмасы белән уртак тел табып, шул ук вакытта тиешле таләпләрне куеп, һәрнәрсәне җиренә җиткереп эшләтү, вакытында финанс чыгымнарын табу  күмәк хуҗалык рәисенә күпме дулкынланулар, борчылулар китерүен үл үзе генә белә. 

Кыска әӊгәмә вакытында рәискә, мондый чыгымнар тотып, шушындый  зур мегаферма төзү кирәкме соӊ, дигән сорауны яӊадан кабатлап бирдек. Аныӊ җавап  кыска иде:  «Кирәк һәм тиешле дип тапмасак, без бу эшкә тотынмаган булыр идек».  Эчке ышаныч һәм ныклык  белән әйтелгән сүзләрдә рәиснеӊ бу хаклыкка ышануы да, эшнеӊ тулаем башкарылып  чыгуында хезмәттәшләренеӊ  ярдәменә таянуы да сизелә иде.

Кичә район һәм хуҗалык җитәкчеләре, белгечләр «Кызыл юл» һәм «Дуслык»  хуҗалыкларында булып, терлекчелек өлкәсендә агымдагы елныӊ XI аена  нәтиҗәләр ясадылар. Бу турыда киләсе язмалардан белерсез.

«Хезмэт» Баш мөхәррир

Район хуҗалыкларында бүгенге көндә 5700 берәмлек тырма, 234 берәмлек чәчкеч, 278 берәмлек культиватор, 605 берәмлек трактор һәм башка төр агрегатлар бар. 

Көзен һәр техниканы кыр эшләреннән бушаган берсен, юып-чистартып, машина-трактор паркындагы тиешле урыннарга урнаштырып куйдылар, шулай ук аларга дефектовочная ведомостьләр төзелеп, запчастьлар алып кайтылды һәм ремонт эшләрен башлап җибәрделәр.

Район буенча тырма - 80 %; чәчкечләр - 55 %; культиваторлар – 65% ремонтланды, куелган график буенча ремонт эшләрен алып баралар.

Бу җәһәттән «Сорнай», «Сосна», «Борнак», «Труд», «Алга» хуҗалыкларында эш үрнәк оештырылган. «Сорнай” хуҗалыгы Яңа елга  кергәнче  ремонтын тәмамларга планлаштыра.

Көннәр җылы торганда, техника ремонтлау сыйфатлырак та була, арзангарак та төшә. 25-30 градус салкында тимерне тотып кара син. Эшли торган бинаны җылытуга күпме ягулык кирәк. Аннан кайсы елны авыл хуҗалыгы техникасына запас частьларга бәяләр артмыйча калганы бар. Тагын  20 процентка кадәр күтәрелер дип фаразлыйлар. Димәк, техниканы хәзердән барлап, ремонтлап куйсаң күпме акча янга кала дигән сүз. «Сорнай» кебек бүгеннән ремонтка керешкән хуҗалык җитәкчеләре монысын да исәпләп куйганнар.

Татарстан Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы фәрманы нигезендә, машина-трактор паркларын кышка әзерләү һәм авыл хуҗалыгы техникасын ремонтлауны оештыру буенча конкурс уздырылды. Күпчелек хуҗалык җитәкчеләре һәм белгечләренең бу мәсьәләгә  җитди караулары нәтиҗәсендә, конкурста безнең район уңай бәя алды. Конкурска бәя техниканы саклау һәм ремонтлауның торышына гына түгел, машина-трактор паркының төзеклегенә, андагы эш өчен тудырылган уңайлыкларга, ремонтчыларның хезмәтенә түләү, куркынычсызлык таләпләренең үтәлешенә карап та куелды. Ремонтчыларны тиешле эш киемнәре һәм саклану чаралары белән тәэмин итү, хезмәткә түләгәндә төрле кызыксындыру чараларын куллану мөһим.

2015 елда   район хуҗалыкларына яңа техникалар кайтты, 16 трактор, 7 ашлык, 3 терлек азыгы җыйнау комбайны, 46 берәмлек тагылма авыл хуҗалыгы машиналары.  Монда хөкүмәтнең 60х40 программасының ярдәме зур булды, дип хәбәр иттеләр район авыл хуҗалыгы идарәсеннән.

Зөлфия ШАКИРОВА

2015 елның 17нче декаберендә социаль- тернәкләндерү бүлекчәсендә Чепья авылында урнашкан янгыннан саклау бүлеге хезмәткәре Лотфуллин К.В. белән очрашу булды.

17 декабрь көнне  Түнтәр авыл китапханәсенә  түбән сыйныфта укучы китап укучыларыбыз яңа ел бәйрәмнәренә кадәр дип китапханәбезгә кунакка килделәр. Без алар белән шагыйрәбез Э. Шәрифуллинаның балалар өчен язылган “Эльмира Шәрифуллина” дип исемләнгән китабы белән таныштык. “Сәламәтлеккә – сәлам!” дигән сценарийсы буенча сәламәтлек иленә сәяхәт ясадык. Төрле сорауларга җавап эзләдек, сәламәтлегебезне тикшердек, рәхәтләнеп биедек. Соңыннан китап укучыларыбыз өйдә укырга диеп яңа китаплар алдылар. Бик күңелле, рәхәт кичә булды ул.