Ташу. Халык өчен үз-үзеңне тоту кагыйдәләре

2026 елның 8 апреле, чәршәмбе

Язгы ташу - елгадагы су биеклегенең чагыштырмача кыска вакытлы, периодик булмаган һәм интенсив күтәрелүе, ул кыш көне җылынган (кар баскан), мул яңгырлар (яңгыр ташкыны), таулардагы селкенү ташкыннары (селкенү ташкыны), сусаклагычлардан су үткәрелү һәм гидротехник корылмаларның өзелү (өзелү) вакытында кар һәм бозлыкларның тиз эрү сәбәпләре аркасында барлыкка килә.су басу).

Су басу ул-кар, коеп яуган яңгырлар, озакка сузылган яңгырлар (кар явулар) нәтиҗәсендә җирлекне су басу, бу матди зыян китерә, халыкның сәламәтлегенә зыян китерә яки кешеләрнең үлеменә китерә.

Су басу-тирә-юньне ишегалларын, торак пункт урамнарын һәм биналарның беренче катларын су баса торган су катламы белән каплау.

Су басу-биналарның подвалларына канализация челтәре аша, төрле канаулар һәм траншеялар аша, шулай ук грунт суларының шактый күтәрелүе аркасында суның үтеп керүе.

Су басуларны (су басуларны) фаразларга мөмкин, димәк, кисәтү чаралары кабул итәргә. Су басу ихтималы турында фаразлар алгач, сиреналар, радио һәм телевидение челтәре аша халыкка хәбәр итү мөмкин булган башка чаралар ярдәмендә башкарыла.

Су басу (су басу) куркынычы турында кисәтү алгач, бу хакта якыннарыгызга, күршеләрегезгә хәбәр итегез, картларга һәм авыруларга ярдәм күрсәтегез. Мәгълүматта су басу вакыты һәм чикләре турында хәбәр ителәчәк, халыкка максатчан тәртип һәм эвакуация тәртибе турында киңәшләр биреләчәк.

Су басу турында алдан хәбәр иткәндә халыкның гамәлләре:

суны, газны, электрны сүндерергә;
мичтәге утны сүндерергә;
биналарның югары катларына (чормаларына) кыйммәтле әйберләрне һәм милекне күчерергә;
тәрәзәләрне һәм ишекләрне ябарга, кирәк булганда тәрәзәләрне һәм беренче катларның ишекләрен такта яки фанера белән тутырырга.
Эвакуация башлану турында сигнал алганда тиз арада җыярга һәм махсус:
Документлар (герметик төргәктә), кыйммәтле әйберләр, дарулар;
сезон буенча кием һәм аяк киеме комплекты;
азык-төлек запасы берничә көнгә, аннары игълан ителгән эвакуация пунктына куркынычсыз районнарга озату өчен барырга.
Кинәт су басу вакытында ярдәм килгәнче мөмкин кадәр тизрәк кирәк:
Әгәр авылда яки шәхси секторда су басу булса, терлекләрне су басу зонасыннан ерак булган куркынычсыз урыннарга куарга.
Якындагы куркынычсыз калку урынны алырга һәм су буенча оештырылган эвакуациягә әзер булырга. Ярдәм килгәнче шунда калыгыз.
Коткаручыларга су белән киселгән һәм ярдәмгә мохтаҗ кешеләрне вакытында табарга мөмкинлек бирә торган чаралар күрергә:
якты вакытта-тукыманы биек урынга элеп куярга (мәсәлән, ак яки төсле сөлге);
караңгы вакытта-ут сигналы бирү: учак ягыгыз, фонарь кабызыгыз, фонарь белән сигнал бирегез.
Куркыныч предметларны алтынчы белән этеп җибәрегез.

Әгәр су килүен дәвам итсә:
кул астындагы материаллардан сал ясагыз;
су дәрәҗәсе сез булган урынга җиткәч кенә эвакуацияләнегез;
плот белән колга ярдәмендә идарә итегез;
якындагы, куркынычсыз урынга йөзегез;
сезне күрергә мөмкинлек бирә торган сигналлар бирегез.
Суга кергәч, йөзүче әйберләргә тотыныгыз, рухыгызны саклагыз!

Су басуда яки урманда булса:
калкулыкларга чыгарга кирәк, әгәр андый калкулык булмаса — агачка менәргә кирәк;
кешене суда тотып калырлык барлык әйберләр (бүрәнәләр, такталар, агач ишекләр, мичкәләр, автомобиль шиналары һ.б.) кулланыла.
Исегездә тотыгыз: су баскан җирдә кергән суга кагылган ризыкларны ашарга һәм кайнамаган суны эчәргә ярамый.

Теләсә нинди шартларда да үз-үзегезне кулда тота алмагыз, паникага бирелмәгез, тиз, ләкин су-зыгысыз һәм ышанычлы хәрәкәт итегез. 

 бик кирәк булмаса, мөстәкыйль уйланылмаган гамәлләр кылмагыз
 ярдәмгә чакырыгыз, ул һичшиксез киләчәк.;
- гадәттән тыш хәлне бетерү өчен килгән коткаручыларны вакыйга урынына алып барыгыз;
- коткарганда чыдамлык һәм үз-үзегезне тота белү күрсәтегез, коткаручыларның таләпләрен төгәл үтәгез.
 өзелгән һәм салынып төшкән электрүткәргечләрдән сакланыгыз
- суга эләккән продуктларны кулланмагыз
- санитария тикшерүенә кадәр су кулланмагыз.
 җилләтү өчен ишекләрне һәм тәрәзәләрне ачыгыз
- ачык уттан тулысынча җилләткәнче файдаланмагыз
- электр челтәрләрен тикшергәнче яктыртуны һәм электр приборларын кабызмагыз
Су басудан соң, су кимегәннән соң халыкның гамәлләре:
Өйгә кереп:


 җилләтү өчен ишекләрне һәм тәрәзәләрне ачыгыз
- ачык уттан тулысынча җилләткәнче файдаланмагыз
- электр челтәрләрен тикшергәнче яктыртуны һәм электр приборларын кабызмагыз


Теләсә нинди бәла – каза очрагында сез һәрвакыт ашыгыч хезмәтләрне чакыруның бердәм номерына - «112»гә мөрәҗәгать итә аласыз. Шалтыратулар тәүлек буе шәһәр һәм кәрәзле телефоннардан бушлай кабул ителә.

Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының ТР буенча Баш идарәсенең" ышаныч телефоны " 8 (843) 288-46-96.

Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International