Мошенниклар зыян күрүчеләрнең аңына һәм психикасына алдау һәм ышандыру юлы белән тәэсир итүнең төрле ысулларын кулланалар, хәйләкәр һәм ныклап эш итәләр.
Бу төр җинаятьләрне башкаруның иң киң таралган ысулларын карап чыгыйк:
"Игезәк" сайтлар
- сез кергән веб-ресурсның исемен җентекләп тикшерегез, шикле сылтамалар буенча күчмәгез
- банк карталарының уникаль мәгълүматларын беркемгә дә әйтмәгез.
Явыз ниятле кешеләр полиция яки башка хокук саклау органнары хезмәткәрләре тарафыннан тәкъдим ителә
Шалтыратучы хәбәр иткәнчә, әңгәмәдәшкә карата кредит оешмасы вәкилләренең гаризасы буенча җинаять эше кузгатылган. Алдау юлы белән шәхси мәгълүмат, түләү карталары мәгълүматлары, алар буенча башкарылган операцияләр турында мәгълүмат һәм башка мәгълүматлар алып, явыз ниятле кешеләр аларны гражданнарның счетларыннан акча урлау өчен кулланалар.
Гражданга карата җинаять эше кузгатылган очракта, аның яшәгән урыны буенча почта адресына полиция бүлегенә тикшерүчегә яки тикшерүчегә чакыру турында повестка җибәрелә. Көн тәртибе кузгатылган җинаять эше кысаларында да, тикшерү алдыннан тикшерү кысаларында да, шулай ук башка процессуаль гамәлләр үткәрү кысаларында да юнәлдерелергә мөмкин. Әгәр телефоннан сөйләшү вакытында таныш булмаган кеше кредит учреждениесе тарафыннан башланган җинаять эшенә сылтама ясый икән, ул - явыз ниятле кеше.
Әгәр сезгә шалтыратып, полиция яки башка хокук саклау органнары хезмәткәре булып таныштырсалар, әңгәмәдәше күрсәткән бүлекчәнең дежур бүлегенә үзегез шалтыратыгыз һәм ул чыннан да анда хезмәт итәме-юкмы икәнен ачыклагыз.
Сезгә "билгесез номердан" банктан ШАЛТЫРАТТЫЛАРМЫ яки СМС җибәрделәрме?
- Җинаятьчеләр үзләрен банк хезмәткәрләре итеп күрсәтәләр
Шикле операция ясалуы турында хәбәр итәләр һәм банк картасы мәгълүматларын, СМСТАН текстны атауны сорыйлар, шуннан соң акчаны үз счетларына чыгаралар
Банк хезмәткәрләре тәкъдим итсә дә, шәхси мәгълүмат бирмәгез!
Картада күрсәтелгән телефон аша мәгълүматны тикшерегез!
Исегездә тотыгыз! Чын банк хезмәткәре сезнең банк картасы турында мәгълүмат бирүне беркайчан да сорамас.
Реклама сервисларыннан «сатып алучылар " шалтыратулары
Сезнең белдерүдә товар өчен түләгәннәрен белдереп, алмаш номер кулланып шалтыраталар
Түләүне раслау өчен кодны СМСТАН атауны яки сылтама буенча күчүне сорыйлар
Таныш булмаган сылтамалар буенча күчмәгез, башка кешеләргә СМС кодларын, ПИН-кодларны, картаның икенче ягындагы өч урынлы кодларны хәбәр итмәгез. Таныш булмаган кешеләргә акча күчермәгез
Әгәр сез Корбан яки мошенниклык шаһиты булсагыз, бу хакта шунда ук полициягә 02 (мобиль 102дән) хәбәр итегез.
"Врач"тан шалтырату
- Җинаятьчеләр өлкән яшьтәге гражданнарга "поликлиника " табиблары булып шалтыраталар һәм аларда яки аларның якын туганында авыру табылганын хәбәр итәләр
- Акчаны өстәмә тикшерүгә күчерүне сорыйлар, сирәк очрый торган дарулар яки кыйммәтле дарулар сатып алырга ашыгалар, аларның чикләнгән күләменә сылтанып
Уяу булыгыз! Башка кешеләргә СМС кодларын, ПИН-кодларны, картаның икенче ягындагы өч урынлы кодларны әйтмәгез. Таныш булмаган кешеләргә акча күчермәгез.
АЛДАНМАГЫЗ!
Әгәр дә сез яки якыннарыгыз мошенниклык корбаны булсагыз, җинаятьнең кайда һәм кайчан булуына карамастан, теләсә кайсы полиция бүлегенә гариза бирергә кирәк. Полициягә шулай ук 02 номерына (мобиль 102 номерыннан) шалтыратып, телдән мөрәҗәгать итәргә мөмкин шалтырату теркәләчәк һәм шунда ук җинаять эзләрен ачыклау буенча чаралар күреләчәк.